Misteria istnieją w przestrzeni kulturalnej od stuleci – ich korzenie sięgają średniowiecza. Tradycja ich wystawiania wywodzi się z paraliturgicznych inscenizacji wielkanocnych, które z czasem przeniosły się z kościołów na place miejskie. Zarówno aktorzy, jak i obserwatorzy tego pasyjnego teatru swoim udziałem w nim, czynnym lub biernym, dają żywe świadectwo swojej wiary. W misterium bowiem sztuka łączy się z religijną refleksją, a wszystko to ma zasadniczy cel: ukazać ludziom dobroć i miłosierdzie Boga.

Od 17 lat

Swój spektakl pasyjny pt. Noc ponad miastem zaprezentują w tym roku już po raz kolejny – dotąd odbyło się ponad 60 wystawień, w większości na terenie archidiecezji gdańskiej – związana z gdyńskim Stowarzyszeniem Katolickie Centrum Kultury Grupa Artystyczna Nazaret i Przyjaciele. Twórcy przedsięwzięcia opisują je jako „poruszającą próbę skonfrontowania biblijnych wydarzeń z Golgoty ze współczesnością”, która prowokuje do refleksji nad własnymi wartościami i bezpośrednim udziałem każdego z nas w męce Jezusa.

W spektaklu przeplatają się wątki współczesny i biblijny. Kilkoro gości kawiarni obserwuje zza szyby, jak Jezus zmierza na Golgotę. Ten widok wzbudza w nich skrajne emocje i ujawnia wyznawaną hierarchię wartości. Prędzej czy później każdy musi skonfrontować się z wyborem, po której stronie stanąć: czy tych krzyczących „Ukrzyżuj!”, a może zupełnie obojętnych? Sprzymierzeńców Piłata, a może Weroniki i Szymona z Cyreny...? W pewnym momencie nie da się uciec od tego pytania.

Scenariusz Nocy, z wymownym podtytułem: ...czyli także i twoja historia, jest dziełem dwóch księży diecezji włocławskiej: śp. Idziego Piaseckiego i Mirosława Dereszewskiego. Gdy zapoznał się z nim – i nim zachwycił – prezes KACK-a Jarosław Szydłak, na miesiąc przed świętami Zmartwychwstania Pańskiego A.D. 2009 postanowił zwrócić się z pomysłem realizacji spektaklu do s. Katarzyny Jakubiec – ówczesnej wicedyrektor prowadzonej przez Siostry Nazaretanki Szkoły Podstawowej im. Świętej Rodziny w Gdyni. I tak w iście szalonym tempie udało się zorganizować ok. dwudziestoosobową grupę, złożoną, co istotne, wyłącznie z amatorów – osób związanych ze szkołą. Premiera odbyła się tuż przed Wielkanocą w Parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Gdyni.

Dziś w projekt zaangażowanych jest łącznie ok. 50 osób – chór, muzycy (w trakcie misterium muzyka grana jest na żywo), obsługa techniczna oraz przede wszystkim aktorzy. W miarę upływu lat skład grupy się zmieniał, ale filar jest ten sam; niektórzy grają od początku, i to te same role. Ci, którzy w 2009 r. dali początek powstałej z czasem Grupie Artystycznej Nazaret, niemal jednogłośnie przyznawali, że okres intensywnych prób, w warunkach dalekich od profesjonalnych, był dla nich jak rekolekcje, a na pewno stał się bardzo ważnym przeżyciem duchowym.

Warto wspomnieć, że spektakl doczekał się także adaptacji radiowej, a Radio Gdańsk pod tym samym tytułem nagrało słuchowisko pasyjne.

*

Na Wielki Post 2026 zaplanowane są trzy wystawienia spektaklu: 13 marca – w Kościele Chrystusa Króla w Gdyni-Małym Kacku, 15 marca – w Kościele Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Chwaszczynie oraz 22 marca – w Kościele św. Maksymiliana Marii Kolbego w Gdyni-Witominie. Tym, którym Pomorze jest nie po drodze, polecamy archiwalny zapis misterium dostępny na kanale KACK-a na YouTubie pod adresem: tiny.pl/4xh5fp10k .