Noble 2025
Trump bez Nobla

Nikt w historii nie zakończył tylu wojen, co ja, ale pewnie znajdą jakiś powód, by nie przyznać mi Pokojowej Nagrody Nobla – oświadczył prezydent USA Donald Trump tuż przed ogłoszeniem tegorocznego laureata tego wyróżnienia. Podkreślił, że zakończył siedem wojen. – Jesteśmy blisko zakończenia ósmej. Myślę, że w końcu rozwiążemy też sytuację z Rosją i Ukrainą – powiedział. Wielokrotnie twierdził, że zasługuje na tę nagrodę, ale nie dostanie jej ze względu na przekonania polityczne. Jego kandydaturę poparli m.in. przywódcy: Armenii, Azerbejdżanu, Demokratycznej Republiki Konga, Izraela, Kambodży i Rwandy. Za nagrodą dla Trumpa opowiedzieli się też przedstawiciele rodzin zakładników Hamasu porwanych jesienią 2023 r. Faktem jest, że bez prezydenta USA osiągnięcie porozumienia pokojowego między Izraelem i Hamasem nie byłoby możliwe. „Niezależnie od tego, czy grupa mało znanych norweskich parlamentarzystów przyzna Donaldowi Trumpowi Pokojową Nagrodę Nobla, prezydent Stanów Zjednoczonych może się pochwalić wynegocjowaniem porozumienia, które przez większą część ostatnich dwóch lat wydawało się niemożliwe do osiągnięcia” – ocenił w komentarzu redakcyjnym dziennik The Times. Podkreślono, że w dużej mierze należy to przypisać unikatowemu stylowi dyplomacji Trumpa. Nagrodę przyznano ostatecznie liderce demokratycznej opozycji w Wenezueli Marii Corinie Machado – za „niestrudzoną działalność na rzecz praw demokratycznych narodu Wenezueli i za walkę o sprawiedliwe i pokojowe przejście od dyktatury do demokracji”. /w.d.

ROSYJSKA AGRESJA
Zimno przed zimą

Fatalne wieści dla Ukrainy przed zimą. Rosyjskie ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną doprowadziły do unieruchomienia ok. 60% krajowych mocy wydobywczych gazu ziemnego. Według Bloomberga, największe szkody wyrządził masowy ostrzał obwodów charkowskiego i połtawskiego na początku października. W wyniku utraty ponad połowy produkcji paliwa Kijów będzie musiał zakupić przed zimą prawie 20% rocznego zapotrzebowania, co ma kosztować ponad 2 mld dol. Ukraina zwróciła się już do zachodnich partnerów o sprzęt do naprawy infrastruktury energetycznej i dodatkowe systemy obrony powietrznej, a także o pomoc w finansowaniu importu gazu. – Rosja zrobi wszystko, aby uniemożliwić nam wydobycie gazu. Wyzwaniem jest zdobycie pieniędzy na import gazu, aby ludzie mieli ciepło – powiedział prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Tyle że dla Ukrainy to nie pierwszyzna. Rosja atakuje ukraińską infrastrukturę energetyczną każdej zimy, aby podkopać morale ludności cywilnej i osłabić jej poparcie dla oporu wobec inwazji ze strony Moskwy. /j.k.

WŁOCHY
Odbili się od dna

Podczas gdy gospodarki Francji i Niemiec pogrążają się w kryzysie, Włochy odbijają się od dna. Mimo że kraj ten ma drugi najwyższy dług publiczny w strefie euro, to premier Giorgia Meloni wprowadza budżet państwa na właściwe tory, a cały swój kraj na prostą drogę. W tym roku deficyt budżetowy po raz pierwszy od dłuższego czasu ma wynieść poniżej 3% PKB. Sukcesy Meloni pokazują, że choć uważana jest przez euroelity za prawicową populistkę, która opowiada się za zerową tolerancją dla migracji, potrafiła skierować gospodarkę i finanse na właściwe tory. Do wzrostu budżetu przyczynia się rozwój rynku pracy. Wskaźnik zatrudnienia osiągnął rekordowy poziom; Włochy zwiększyły odsetek umów o pracę zawieranych na czas nieokreślony, co jest oznaką długoterminowego optymizmu przedsiębiorstw. Kluczowa dla odnotowania przez Włochy w ub.r. wzrostu gospodarczego na poziomie 0,7% była gotowość inwestorów do lokowania pieniędzy. /j.k.

URODZINY HERSZTA
Sto lat

W kolejnym roku rosyjskiego najazdu na Ukrainę życzenia urodzinowe dla Władimira Putina – kończącego 73 lata – nadeszły tylko od kilku zagranicznych przywódców, za to obywatele Rosji nie szczędzili mu gratulacji. Do Putina zadzwonił prezydent Azerbejdżanu. Dyktator otrzymał również życzenia od przywódców: Białorusi, Kazachstanu, Turkmenistanu, Korei Północnej, Nikaragui, Indii, Turcji, a także od przywódców samozwańczych republik Abchazji i Osetii Południowej. W kraju urzędnicy otrzymali instrukcje, jak prawidłowo pogratulować prezydentowi Rosji. „Opowiedz o najnowszych osiągnięciach, które miały miejsce w twoim regionie lub w całym kraju. Podaj przykłady” – brzmiały wytyczne. Życzenia składali nie tylko dorośli. Co roku Putin otrzymuje gratulacje od przedszkoli i szkół w całej Rosji. W tych drugich odbyła się godzina informacyjno-patriotyczna „Nasz prezydent”. /j.k.

EDUKACJA ZDROWOTNA
Dobrowolny obowiązek

Skoro nie udało się dobrowolnie, to może trzeba obowiązkowo? Minister edukacji narodowej Barbara Nowacka nie może przeboleć fiaska wprowadzenia do szkół tzw. edukacji zdrowotnej, która zastąpiła wychowanie do życia w rodzinie. Większość uczniów w Polsce rodzice wypisali z kontrowersyjnego przedmiotu. Nowacka zapowiedziała, że przed nią decyzja o wprowadzeniu przymusu udziału w tych lekcjach.

Wprowadzenie do szkół lekcji o tożsamości płciowej i walce o klimat zakończyło się spektakularną klapą. Jeszcze przed podaniem oficjalnych danych na temat liczby uczniów zapisanych na tzw. edukację zdrowotną wiadomo było, że frekwencja nie dopisała. Nawet w Warszawie i Krakowie z nowego przedmiotu wypisanych zostało dwie trzecie uczniów, w Rzeszowie – 81%, a w Gdańsku 68% – wynika ze wstępnych danych. To i tak większe zainteresowanie niż np. w Czarnym Dunajcu, gdzie chętnych prawie nie było. Są jednak w Polsce szkoły, w których na lekcje zapisali się niemal wszyscy uczniowie. Minister Nowacka szybko znalazła wytłumaczenie tej sytuacji: to burza polityczna rozpętana przez episkopat i polityków prawicy spowodowała, że przedmiot został wprowadzony jako nieobowiązkowy. – Oczywistą konsekwencją nieobowiązkowości jest to, że spora część uczniów i rodziców decyduje się, niestety, na nieskorzystanie z tego przedmiotu – stwierdziła. Zapomniała przy tym o protestach rodziców, którzy wskazują na absurdalne i deprawujące treści w podstawie programowej i programie nauczania. /j.k.

SZLACHETNE ZDROWIE
Armia bez kondycji

Polska armia rośnie liczebnie, ale kondycja wielu żołnierzy – zwłaszcza po 50. roku życia – budzi poważne obawy. Z badań warszawskiego Wojskowego Instytutu Medycznego (WIM) wynika, że 58% żołnierzy w tej grupie wiekowej ma nadwagę, 45% cierpi na nadciśnienie, a 60% ma podwyższony cholesterol. – Stres, nieregularny tryb służby i wyzwania związane z sytuacją geopolityczną nie sprzyjają zdrowiu żołnierzy – tłumaczy płk prof. Paweł Krzesiński z WIM. Niepokoją złe nawyki – ponad 46% polskich wojskowych pali papierosy, podczas gdy w armii USA ten odsetek wynosi niespełna 20%. Resort obrony narodowej zapowiada, że poprawa kondycji fizycznej wojskowych stanie się jednym z jego priorytetów, przygotowywany jest plan treningowy dla żołnierzy, aby poprawić ich sprawność i zdrowie. Możliwe, że przygotowania przyspieszą po tym, jak pod koniec września sekretarz obrony USA Pete Hegseth ogłosił zaostrzenie standardów w siłach zbrojnych, m.in. obowiązkowe testy sprawnościowe i kontrolę wagi dwa razy w roku. /j.k.

NIE TYLKO DANIA
Bez społecznościowych

Premier Danii Mette Frederiksen zapowiedziała, że duński rząd zakaże korzystania z mediów społecznościowych dzieciom do 15. roku życia. Premier przedstawiła swój wniosek w czasie przemówienia poprzedzającego rozpoczęcie posiedzenia duńskiego parlamentu. Stwierdziła, że telefony komórkowe i obsługiwane przez urządzenia media społecznościowe kradną młodym Duńczykom dzieciństwo. – Uwolniliśmy potwora. Nigdy wcześniej tak wiele dzieci i młodzieży nie cierpiało z powodu lęków i depresji – powiedziała. Zwróciła uwagę na to, że wiele młodych osób ma obecnie poważne trudności z koncentracją i czytaniem. Restrykcjami zostaną objęte popularne platformy społecznościowe. W świetle nowych regulacji rodzice będą mieli możliwość udzielenia swoim dzieciom zgody na korzystanie ze wspomnianych serwisów od 13. roku życia. Zakaz ma wejść w życie w przyszłym roku. /w.d.

KRYZYS TEKSTYLNY
Rynek się załamał

Obowiązująca w Polsce od początku roku segregacja odpadów tekstylnych ma dramatyczne skutki uboczne. Z ulic zniknęło ponad 30 tys. kontenerów Polskiego Czerwonego Krzyża, a w lasach zaczęły się pojawiać hałdy porzuconych ubrań. – Rynek się załamał. Firma, która obsługiwała nasze pojemniki, nie udźwignęła kosztów zagospodarowania odpadów, wypowiedziała nam umowę, ponad 30 tys. kontenerów przestało działać – tłumaczy prezes Mazowieckiego Oddziału Okręgowego PCK Michał Mikołajczyk. PCK przez lata prowadził system zbiórki używanej odzieży, który miał znaczenie także społeczne. W ubiegłym roku udało się pozyskać 5,5 mln zł na programy edukacyjne, opiekę nad chorymi i wsparcie seniorów. Problem pogłębiło wprowadzenie obowiązku segregacji tekstyliów bez zapewnienia mieszkańcom wygodnych punktów odbioru. Ubrania można oddawać jedynie w Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, które często znajdują się daleko od miejsca zamieszkania obywateli. Efekt: mnożą się nielegalne wysypiska. /j.k.