Rok temu nastąpiło otwarcie przygotowanej przez Archiwum Państwowe w Siedlcach wystawy „Unici Podlascy 1874-2024” właśnie w parafii Gródek w powiecie sokołowskim, na miejscu tych dramatycznych wydarzeń (pisała o tym „Niedziela Podlaska” 35/2024).
W tym roku, 2 sierpnia, na dawnym cmentarzu pounickim w Gródku odprawiona została po raz kolejny Msza św. przez ks. Mirosława Połoka i ks. Bernarda Błońskiego z Archiwum Diecezjalnego we Siedlcach. Po Mszy św. odsłonięta została tablica historyczna poświęcona bohaterskim unitom z Gródka. Przygotowanie tej specjalnej tablicy poświęconej tematyce unickiej było programową kontynuacją wystawy „Unici Podlascy”. Poświęcenie tablicy na cmentarzu połączone zostało także z wieczorną prelekcją autora wystawy Bogusława Niemirki dla mieszkańców.
Drugi egzemplarz tej tablicy wkopany został przed kościołem w Gródku – miejscu wydarzeń przed 150. laty. 3 sierpnia – w dzień uroczystości odpustowej na Przemienienie Pańskie mogli się z nią zapoznać mieszkańcy Gródka i przybyli na odpust goście. Ta forma przekazu historycznego ma na stałe upamiętniać przywódców unickiego oporu, którzy zostali 1874 r. wywiezieni do więzienia w Siedlcach, a następnie po roku do guberni chersońskiej. Jeden z nich Szymon Osipiak zmarł tam na obczyźnie, drugi Emilian Gawryluk uciekł po 10. latach do domu. Następnie schronił się w Galicji, aby wrócić w rodzinne strony dopiero w 1907 r. Jego żona i dzieci zostali za to w 1887 r. zesłani za Ural. Tylko syn Józef wrócił po 35. latach do Polski.
Przykład Gródka pokazuje, że mimo 30. lat strasznych prześladowań dawni unici na Podlasiu nie ulegli. Mieszkańcy unickich parafii na Podlasiu stosowali przez lata bierny opór. Mimo że najbardziej aktywni byli zsyłani na wygnanie do Rosji, unici wytrwali. Przyszła też pomoc od misjonarzy-jezuitów z Galicji którzy potajemnie chrzcili dzieci i dawali śluby. W lecie 1905 r. mieszkańcy unickich wsi mogli nareszcie wrócić formalnie do Kościoła Katolickiego. Już w niepodległej Polsce na początku 1919 r. powołano w Gródku i w szeregu innych miejscowości unickich parafie katolickie obrządku łacińskiego.
Ta akcja obrony religii katolickiej była do tej pory raczej mało znanym fragmentem historii Polski. Dzięki pracy archiwistów i historyków wystawa „Unici Podlascy” oraz specjalne tablice z przeznaczeniem na stałą prezentację materiału historycznego na miejscu służą doskonale celom edukacyjnym.
Liczny udział mieszkańców Gródka i ich żywe zainteresowanie tematyką unicką świadczy o tym, że cele organizatorów wystawy zostały osiągnięte.
22 maja 1628 r. jest dniem wyjątkowo gorącym. W niewielkim kościele wypełnionym pielgrzymami robi się duszno, wręcz nie do wytrzymania, właśnie w chwili, gdy odczytywany jest dekret papieski gloryfikujący świętą. Ciżba napiera na siebie z coraz większą wrzawą i jest tylko krok od bójki. Niespodziewanie zmarła otwiera oczy i kieruje je w stronę wiernych... Zapada absolutna cisza
Umbryjska Cascia od wieków przyjmuje rzesze pielgrzymów i jest świadkiem licznych cudów dokonywanych za wstawiennictwem tej, dla której nie ma spraw beznadziejnych. Św. Rita nieustannie wygrywa w rankingach świętych – we Włoszech ustępuje jedynie św. Antoniemu – a wszystko dzięki skuteczności w największych nawet problemach. Do niej zwracają się o pomoc ludzie dotknięci ciężkimi doświadczeniami, problemami małżeńskimi, matki – także te oczekujące potomstwa czy mające problem z poczęciem dziecka, ale również osoby poniżane, samotne, chore na raka i ranne. Dzięki Ricie wiele małżeństw wybaczyło sobie zdradę małżeńską, wielu podjęło terapię antyalkoholową, a kobiety, które przez lata roniły, urodziły zdrowe dzieci.
Delegacja Stolicy Apostolskiej wygłosiła oświadczenie podczas otwartej dyskusji Rady Bezpieczeństwa ONZ
Społeczność międzynarodowa musi zintensyfikować wysiłki na rzecz zapobiegania konfliktom, dialogu i pokojowego rozwiązywania sporów, uznając, że prawdziwy pokój buduje się nie poprzez strach czy zniszczenie, lecz poprzez spotkanie, zaufanie i odpowiedzialność - czytamy w oświadczeniu delegacji Stolicy Apostolskiej, wygłoszonym 21 maja podczas otwartej dyskusji Rady Bezpieczeństwa ONZ na temat „Ochrony ludności cywilnej w konfliktach zbrojnych”.
Stolica Apostolska przypomniała, że w ostatnich latach ludność cywilna nadal ponosi „tragiczne konsekwencje konfliktów zbrojnych”, prowadzonych na ogromną skalę. Wskazano, że miliony ludzi zostały wysiedlone ze swoich domów, a wiele innych pozostaje narażonych na przemoc, głód, brak bezpieczeństwa i załamanie funkcjonowania podstawowych usług. Pomimo wspólnych wysiłków na rzecz ograniczenia działań wojennych i wzmocnienia ochrony wynikającej z międzynarodowego prawa humanitarnego, „niewinni i bezbronni cywile nadal ponoszą największe koszty konfliktów”.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.
